تعطيلي 28 سينماي خوزستان؛ 17 شهر سينما ندارند
مهر: استان خوزستان به واسطه صنعتي بودن و نخستين محل پيدايش نفت در كشور از اولين مناطق ايران به شمار مي رود كه سالن هاي سينما در آن اقدام به نمايش فيلم و جلب مشتاقان سينه چاك پرده نقره اي و تصاوير متحرك كردند.

به دنبال حضور كاركنان انگليسي براي كشف و استخراج نفت در بيش از 103 سال قبل در شهر مسجد سليمان، اين افراد به دنبال احداث مكاني براي سرگرمي و رهايي از هواي گرم و طبيعيت خشك خوزستان بودند و شايد همين علت بود كه اين افراد بعد از كشف نفت در يكي از اولين اقدام هاي خود اقدام به برپايي سينما در اين شهر كردند.

در بسياري از روايات و اسناد موجود گفته مي شود سينمايي كه توسط انگليسي ها در شهر مسجد سليمان ساخته شده، اولين سينماي كشور به حساب مي آيد هر چند همين اولين بودن در بسياري موارد در مورد شهرهاي تبريز، آبادان و تهران نيز تكرار شده و به درستي معلوم نيست اولين سينماي كشور در كدام شهر ايران راه اندازي شده است.

البته سينماهاي كشور در ابتدا به شكل امروزي نبوده است و بسيار از آنها بسيار ابتدايي و تنها به يك سالن، پرده اي سفيد رنگ و دستگاه نمايش فيلم محدود مي شدند ولي آنچه مسلم است استان خوزستان و به خصوص شهرهاي مسجدسليمان و آبادان و بعد از ان اهواز از پيشگامان راه اندازي و ساخت سينما در كشور به حساب مي آيد و به استناد عكس هاي سياه و سفيد به جاي مانده و روايات سينه به سنيه اي كه از افردا مسن در خوزستان به دست آمده، سينما در خوزستان از رونق فوق العاده بالايي برخوردار بوده است.

همين امر باعث شده كه در قبل از سال 1356 بالغ بر38 سينماي عمومي در خوزستان فعاليت كنند كه بايد به اين سينماها، باشگاه هاي تفريحي صنعت نفت كه بالغ بر 8 سينماي مسقف و تابستاني (بدون سقف) در سطح خوزستان و ساير شركت ها را اضافه كرد.

به موازات گسترش تأسيسات صنعت نفت و همگام با آن گسترش شهر آبادان و افزايش جمعيت، در كمتر از 65 سال، آبادان با داشتن 13 سالن سينماي عمومي و بيش از 6 سينماي متعلق به شركت نفت، داراي بيشترين سالن هاي سينما در استان خوزستان و به احتمال زياد بين شهرهاي ايران ( بعد از تهران) شد.

هم زمان با شروع پروژه ساختماني پالايشگاه آبادان، انگليسي ها محلي براي نمايش فيلم احداث كردند و با دستگاه آپاراتي كه از انگلستان آورده بودند، تقريباً به طور منظم به نمايش فيلم هايي به زبان اصلي پرداختند.

اولين سالن سينماي آبادان كه به طور منظم و مرتب در آن فيلم نمايش داده شد، سالن سينماي انگليسي ها در محل پتروشيمي فعلي آبادان بوده است كه بعدها با ساخته شدن سالن سينما تاج( نفت فعلي) اين سالن را كارمندان ارشد انگليسي به كارگران هندي تحويل دادند و اين سينما به سينماي هندي ها مشهور شد. اولين فيلمي نيز كه در سينماي هندي ها به نمايش درآمد فيلم سينمايي «ميمون وحشي» بود.

معاون سينمايي حوزه هنري خوزستان در خصوص فعاليت سينماها در استان خوزستان گفت: تا قبل از سال 1356 حدود 38 سينماي عمومي در سطح استان فعاليت داشته اند كه آبادان با 14 سينما از بيشترين تعداد سينما در خوزستان برخوردار بوده است. همچنين اهواز با 9 سينما، خرمشهربا 5 سينما، دزفول، مسجدسليمان، بهبهان و انديمشك هركدام با 2 سينما و شهرهاي شوشتر، رامهرمز و سوسنگرد نيز با يك سينما از شهرهاي داراي سينما در خوزستان به شمار مي رفتند.

مجتبي آقاكوچك زاده افزود: به غير از اين سينماها كه غالبا در سطح شهرهاي پيش گفته به پذيرش مردم علاقمند به پرده نقره اي مي پرداختند، شركت ها و كارخانه هاي بزرگ استان نيز براي كاركنان خود سينماهايي اختصاصي داشتند كه در مجموع مي توان گفت حدود 45 سالن نمايش در خوزستان تا سال 1356 فعاليت داشتند.

كم كم با ورود جعبه جادويي به دنياي رسانه و ورود آن به خانه هاي مردم، سينما رفتن از رونق افتاد و مردم ترجيح دادند در كنار ساير اعضاي خانواده در منزل تصاوير متحرك را مشاهده كنند به همين دليل از سال 1359 اقتدار سينماها در استان خوزستان رو به افول نهاد.

آغاز جنگ تحميلي عراق عليه ايران در سال 1359 از ديگر علل افول قدرت سينماهاي استان خوزستان بود به گونه اي كه حدود 90 و طبق برخي گفته ها 100 درصد سينماهاي موجود در شهرهاي آبادان و خرمشهر كه درصد بالايي از مجموع سينماهاي استان را تشكيل مي دادند زير خمپاره هاي دشمن كمر خم كردند و تخريب شدند.

آقاكوچك زاده در مورد وضعيت فعلي سينماهاي فعال در استان خوزستان اظهار داشت: در حال حاضر در اهواز 5سينماي عمومي و در شهرهاي آبادان، خرمشهر، دزفول، شوشتر و رامهرمز نيز يك سينما فعاليت دارند البته تا آنجا كه اطلاعات من ياري مي كند بررسي وضعيت سينماهاي فعال در استان خوزستان نياز به مطالعات و تحقيق بيشتر دارد.

وي در خصوص متوليان سينماي فعال در استان گفت: سينماهاي اكسين، قدس و بهمن اهواز و همچنين سينما بهمن دزفول(تعطيل به منظور بازسازي) در مالكيت حوزه هنري استان خوزستان هستند، سينما ساحل اهواز و سينما نخل خرمشهر توسط بنياد يادآوران شلمچه، سينما هلال اهواز توسط جمعيت هلال احمر استان به همراه بخش خصوصي، مجتمع سينمايي دزفول توسط اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان دزفول، سينما نفت آبادان توسط شركت نفت، سينما آبشار شوشتر توسط بخش خصوصي، سينماي رامهرمز توسط اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان رامهرمز اداره مي شوند.

معاون سينمايي حوزه هنري خوزستان در مورد فعاليت سالن هاي سينمايي شركت هاي فعال در استان نيز عنوان كرد: سينماهاي غير عمومي نيز وجود دارند همانند سالن سينماي شركت نفت در اهواز و سينماي شركت فولاد اهواز همچنان فعاليت مي كنند ولي نمي توان آنها را با تعداد آنها در قبل از انقلاب مقايسه كرد.

اكنون بيشترين دغدغه اي كه در استان خوزستان در بخش سينماها وجود دارد اين است كه 17 شهرستان و تعداد قابل توجهي از شهرهاي بزرگ استان كه هنوز به شهرستان تبديل نشده اند فاقد سينما هستند كه اين موضوع اين شهرستان را مشكلات عديده اي مواجه كرده است.

در برخي موارد پيش آمده كه بعضي مدارس براي نمايش فيلم براي دانش آموزان خود اقدام به اعزام آنها به ساير شهرها و تحمل مسافتي حدود 150 كيلومتري مي كنند كه اين مسأله به هيچ وجه خوشايند نيست.

اميد است با برنامه ريزي جدي و دقيق سينما و سينماداري در ايران و در خوزستان به روزهاي اوج خود بازگردد.